چگونگی راهاندازی تابلوهای برق ایمنی در محیطهای پرخطر
در محیطهای صنعتی پرخطر مانند پالایشگاهها، صنایع پتروشیمی، معادن، یا کارگاههایی با رطوبت بالا و گرد و غبار، استفاده از تابلو برقهای ایمن، ضرورتی انکارناپذیر است. هرگونه بیتوجهی به استانداردهای حفاظتی در این شرایط، میتواند به خطرات جدی جانی و مالی منجر شود.
در این مقاله از بنیان تابلو، راهکارهای اصولی راهاندازی تابلو برق ایمنی در چنین محیطهایی را مرور میکنیم.
شناخت خطرات محیطی
قبل از هرگونه طراحی یا اجرا، باید نوع خطرات محیط مشخص شود:
• گازهای قابل اشتعال (Zone 1 و Zone 2)
• گرد و غبار قابل اشتعال (Zone 21 و 22)
• رطوبت و بخار آب
• شوکهای مکانیکی یا حرارت بالا
هر کدام از این شرایط، به نوع خاصی از تابلو برق مقاوم و تجهیزات نیاز دارد.
انتخاب نوع تابلو برق ایمنی
تابلوهای ضد انفجار (Ex-proof):
مناسب برای مناطق دارای گاز یا گرد و غبار قابل اشتعال. این تابلوها دارای محفظههای کاملاً آببندیشده و جنس بدنه مقاوم در برابر شعله هستند.
تابلوهای با درجه حفاظت بالا (IP65 و بالاتر):
در محیطهای با رطوبت، گرد و غبار یا پاشش آب، تابلوهای با درجه حفاظت بالا مثل IP66 یا IP67 استفاده میشوند.
تابلوهای استیل ضدزنگ یا فایبرگلاس:
در شرایط خورنده (مثل صنایع غذایی یا لبنی)، استفاده از تابلوهای با بدنه استنلساستیل یا فایبرگلاس ضروری است.
رعایت استانداردها و گواهیها
برای تابلوهای ایمن، رعایت استانداردهای بینالمللی الزامی است:
• IEC 60079 (برای تجهیزات ضد انفجار)
• IEC 60529 (برای درجات حفاظتی IP)
• ATEX/NEC (برای گواهی استفاده در مناطق پرخطر اروپا و آمریکا)
شرکتهای معتبر مانند بنیان تابلو در طراحی این تابلوها، الزامات این استانداردها را به دقت پیادهسازی میکنند.
سیستم تهویه و خنککننده ایمن
در تابلوهای ایمنی، استفاده از فنهای ضد جرقه (Flameproof fans)، هیت سینک، و سیستم تهویه غیرالکترونیکی در شرایط خاص به کنترل دمای داخلی تابلو کمک میکند. استفاده از مبدلهای حرارتی یا کولرهای تابلو نیز در برخی کاربردها ضروری است.
کابلکشی و گلندهای ضد انفجار
کابلها باید از مسیرهای مشخص با داکتهای ضد حریق عبور کنند و در نقاط ورودی تابلو، از گلندهای ضد انفجار (Ex cable glands) استفاده شود تا هیچ گونه نشتی یا جرقه احتمالی به داخل تابلو وارد نشود.
تجهیزات اندازهگیری و کنترل مقاوم
تجهیزات نصبشده در داخل تابلو باید از نوع مقاوم به انفجار یا دارای گواهی ضد شعله باشند. این شامل کلیدها، بیمتالها، PLC، HMI و حتی کابلها میشود.
تست عملکرد پیش از بهرهبرداری
قبل از راهاندازی نهایی، باید تستهای زیر انجام شود:
• تست عایق و مقاومت الکتریکی
• بررسی کامل عملکرد حفاظتی
• تست IP بدنه تابلو
• شبیهسازی خطا و بررسی عملکرد سیستم قطع برق اضطراری (EMERGENCY STOP)
جمعبندی
راهاندازی تابلو برق ایمنی در محیطهای پرخطر، تنها با استفاده از تجهیزات مناسب محقق نمیشود، بلکه نیازمند طراحی تخصصی، رعایت دقیق استانداردها و تجربه در اجرای پروژههای صنعتی حساس است. بنیان تابلو با بیش از ۲۵ سال سابقه در این حوزه، آماده ارائه خدمات طراحی، ساخت و نصب تابلوهای برق ایمن با گواهیهای بینالمللی است.
خدمات مرتبط بنیان تابلو
• طراحی و تولید تابلوهای ضد انفجار (EX)
• اجرای پروژههای تابلو برق در مناطق Hazardous
• ارائه گواهیهای بینالمللی IP و ATEX برای تابلو
• مشاوره فنی تخصصی در انتخاب تابلو ایمن
